Een milde tegenkracht

Afgelopen week zat ik bij de Baak in een interne workshop voor trainers. Het thema van deze workshop was gelijk aan de titel van het boek ‘Een Milde Tegenkracht’ van workshopbegeleider en lead trainer bij de Baak Godfried IJsseling. Het boek “Een Milde Tegenkracht’ bouwt deels voort op zijn eerder verschenen boek ‘De Zelfbewuste Leider’ en de workshop was los gebaseerd op elementen van het programma met de gelijke naam van dit eerdere boek. 

De Zelfbewuste Leider zelf ervaren

De Zelfbewuste Leider is een programma waar ik met veel plezier in wisselende samenstellingen regelmatig een bijdrage aan lever, ik wist dus een beetje wat ik kon verwachten, in een eerdere post hier heb ik er wel eens over geschreven ook. Hoewel de principes die in het programma worden gehanteerd mij zeer vertrouwd en eigen zijn en ik ze ook regelmatig voor mijzelf toepas, hoewel we als begeleiders ook zelf met de vragen werken die we de deelnemers meegeven, het zelf echt deelnemen zonder de rol van begeleider geeft voor mij nog weer een andere ruimte om in mezelf op onderzoek uit te gaan. 

Toestemming voor jezelf creëren

Ik werd me weer bewust hoe fijn is het als iemand voor jou gelegenheid en omstandigheden creëert waarin niets hoeft en je mag ervaren wat er voor jou duidelijk wil worden maar waar je in de dagdagelijkse beslommeringen vaak aan voorbij rent? Juist omdat dit is het is wat ik zelf vaak biedt kan ik het zo waarderen als ik me er zelf in onder mag dompelen. Dank voor de begeleiding aan het regelen van deze permission slip Godfried!

Ontvankelijkheid in plaats van maakbaarheid

Een belanglijk uitgangspunt van het programma beweegt voorbij wat ik het gebruikelijke dogma van deze wereld beschouw, het dogma van maakbaarheid, plannen maken, doel stellen (en behalen), efficiëntie, KPI’s, ROI, als je maar hard genoeg werkt, manifesteren kun je leren, van die dingen. In het programma gaat het er juist veel meer over wat het is dat het leven je wil vertellen, wat het is dat in jouw leven emergent is, wat is zich aan het ontvouwen? Het vraagt voor veel deelnemers een andere meer waarnemende en minder oordelende houding dan ze vaak gewend zijn, zeker omdat de meesten leven in en met een (HR) wereld waarin maakbaarheidsdenken systemen zoals persoonlijke ontwikkel plannen (pop’s), competentiemanagement en vaardigheidsontwikkeling de norm zijn. De houding waar we in het programma mee werken is een houding waarin juist ontvankelijkheid, nieuwsgierigheid en onderzoek belangrijke en leidende principes zijn.

Houding

Om de deelnemers eigen te laten worden met deze manier van reflecteren en ervaren, zoeken we in De Zelfbewuste Leider veel de vertraging, de stilte en de gezamenlijke wijsheid op, in de cirkel in de zaal of alleen op het strand. Het mooie van stilte is dat het de ruimte geeft waarin de vaak gewenste en broodnodige innerlijke beweging kan ontstaan, stilte is dus de basis van beweging en geen stilstand zoals vaak onterecht gedacht wordt. 

Twee ervaren

Zelf in de workshop als deelnemer zittend op het strand, in stilte, mijmerend, verwijlend, aanwezig, sensing, werd mijn aandacht getrokken door de wind die over mijn onderarm streek. Ik werd me gewaar van een principe dat ik goed ken uit mijn sporten sporten maar op een hoger abstractieniveau in deze setting veel breder door mij bezien kon worden. 

De watersporter in mij zag dat de wind nodig is om met wingfoilen op snelheid te komen. Dat vraagt in de eerste plaats het sensen van de wind, het observeren van de vlaag, het voelen van de externe impuls, de externe beweging. Wat volgt is een bewust handelen om gebruik te kunnen maken van deze externe impuls, een gefocuste interne intentionele beweging. Wezenlijk is wat mij betreft echter dat het niet slechts om een platte actie en reactie gaat maar dat het bewust sensen en de intentie ook bepalende onderdelen hiervan zijn. 

Het derde aspect

De verbinding tussen dit alles is echter wat mij echt raakte en dat is de achtergrond tegen welke dit allemaal plaatsvindt. Zonder deze achtergrond geen fenomenologie van actie en reactie, zonder deze achtergrond van ook bewustzijn geen sensing en geen intentie.

Wonder

In een korte uitwisseling met een van de andere deelnemers later in de workshop, werd ik me nog bewuster van deze achtergrond of misschien zelfs wel voorgrond of eigenlijk alles en niets tegelijk. Samen zittend in stilte na de gesproken woorden over wat onze ervaringen waren bewoog ik weer terug naar de aanwezigheid die ik voelde in mijzelf in de stilte en werd ik even heel bewust van het wonder waarin onze levens zich ontvouwen, het wonder van de planten, de bloemen, het glas, de tafels, de lucht, het strand, de zee, kortom het wonder van ons bestaan. Ik werd me even heel bewust van eigenlijk alles dat ik zo makkelijk als vanzelfsprekend kan ervaren terwijl het dat op een bepaalde manier juist niet is. Precies die aanwezige en waarneembare ervaring maakte me heel erg blij, de glimlach was zichtbaar. De drie uur om heen en terug te rijden van Arnhem naar Noordwijk vielen volledig weg in dat moment, soms weet ik vooraf gewoon niet precies waarom ik iets doe maar wordt het pas echt duidelijk als ik mijn innerlijke impuls volg.

Oud nieuws maar nog steeds wezenlijk

Vanuit een hoger niveau bezien was ik met dit derde element, dat wonder, die achtergrond/voorgrond weer terug bij de in vele vormen en vele culturen terug te vinden drie-eenheid. Deze drie eenheid kent de nodige varianten; leven-dood-geboorte,  inner nature-outer nature-true nature, de keltische maagd-moeder-oude wijze, transitie-groei-transformatie, de sjamanistische onder-midden-boven wereld, de uit de Bhagavad Gita stammende Sattva-Rajas-Tamas,  sat-chot-ananada en zo nog talloze andere varianten.

In deze vooralsnog overwegend paternalistische en christelijke wereld hebben we het echter vaak over de vader, de zoon en de heilige geest als representanten van de onderliggende principes. In het kader van de transitie waarin we ons wat mij betreft bevinden vind ik het echter leuker om de uit de gnostische teksten voortkomende 3 namen en aspecten van Sophia te nemen omdat het vrouwelijke aspect wat mij betreft veel betere bedding geeft om het wonder te kunnen ervaren. 

De drie namen van Sophia zijn; Barbelo, Protennoia en Sophia gaan voor mij in wezen echter over dezelfde onderliggende principes; 

  • het goddelijke/de bron/bewustzijn
  • de vorm
  • de beweging

Herhalende les

Wat de workshop mij bracht is het hernieuwde en verdiepte besef dat we wat mij betreft in een wereld leven die veel te veel bezig met het doen, de beweging, de actie. Er moet zoveel in deze wereld van targets, KPI’s, doelstellingen, SMART, ROI en zo nog wat meer van de eerder genoemde begrippen. Er moet vaak zoveel op het vlak van persoonlijke en leiderschapsontwikkeling ook en het moet uiteindelijk wel tot iets leiden ook, resultaat graag. 

Verbinding

De vorm en de beweging, het actie reactie patroon van die 2 aspecten kennen we in zijn vele facetten wat mij betreft zelfs te goed in deze wereld. Zonder verbinding met het derde element echter raken we uit balans, individiueel, als maatschappij en ook organisatorisch, en ook dat is wat momenteel zo ontzettend zichtbaar is in de wereld, het is in ieder geval wel wat ik waarneem, een losgezongen disbalans. Protennoia, de vorm en Sophia, de beweging bestaan echter alleen door Barbelo, dat waaruit alles vorm krijgt. Het herstellen van de balans begint bij het bewust opnieuw omarmen van Barbelo, de bron, bewustzijn, het goddelijke, het wonder in alles wat we normaal zo voor lief nemen. Dat opnieuw omarmen in mijzelf, elke keer opnieuw, dat is het herstellen van mijn eigen innerlijke balans. Het was een zeer welkom en onverwacht cadeau en dat zijn vaak de mooiste.